Endüstri ilişkiler ünite 5 ders notları

Endüstri ilişkiler ünite 5
İşçi sendikası kavramı
– Bugünkü anlamını 1839 yılında kazanan sendika kavramı ilk defa İngiltere de bir şehir veya bölgede işçilerin genel çıkarlarını korumak için kalfalar arasında kurulup geliştirilen dostluk örgütlerinin ortak eylemlerini anlatmak için kullanılmıştır.
– İşçi sendikası: işçi sınıfının ekonomik ve toplumsal alanlardaki hak ve çıkarlarını savunan yaşam ve çalışma koşullarını geliştirmeyi amaçlayan mesleki örgüttür.
– İşçi sendikaları 3temel haktan oluşan bir sacayağının üzerine oturtmaktadır. Bunlar; örgütlenme hakkı, toplu pazarlık hakkı ve toplu iş sözleşmesi hakkı ve grev hakkıdır.
– İşçi sendikalarının doğuşuna ortam hazırlayan koşullar:
1- Emek ile sermayenin ayrılması ve emeğin özgürleşmesi
2- Emeğiyle geçinen bağımlı çalışanların sayısının artması
İşçi sendikalarının özellikleri
1- Mücadele örgütleridir.
2- Meslek örgütleridir.
3- Sınıf örgütleridir.
4- Demokratik örgütlerdir.
5- Kitle örgütleridir.
6- Çalışma hayatında ve ekonomik ilişkilerde barışı ve istikrarı sağlayan örgütlerdir.
7- Adil ve hakça bir gelir dağılımını sağlayan örgütlerdir.
İşçi sendikalarının işlevleri
1- Güç: işçiler açısından gücün en önemli aracıdır.
2- Ekonomik düzenleme
3- İş düzenlemesi
4- Sosyal değişim
5- Üyelik hizmetleri: bu yardımlar, greve katılan üyelerin ücret kayıplarını karşılamaya yönelik yardımlar, işsizlik, hastalık, sakatlık ve ölüm hallerinde yapılan yardımlarıdır.
6- Kişisel tatmin
Sendika hakkı: işçi ve işverenlerin yalnızca bireysel sendika özgürlüklerini kapsamayıp sendikaların varlıklarını ve kendilerine özgü faaliyetlerini güvence altına alan kolektif sendika özgürlüğünü de kapsayan çifte temel haktır.
Bireysel sendika özgürlüğü: işçi ve işverenlerin serbestçe sendika kurma kurulmuş sendikalara üye olma diledikleri sendikayı seçebilme sendika içi faaliyetlere katılabilme sendikalara girmeme sendikasız kalabilme ve sendikadan çıkabilme özgürlüğüdür.
Olumlu sendika özgürlüğü: kişilerin serbestçe sendika kurma, kurulmuş sendikalara üye olma, dilediği sendikayı seçebilme, sendika içi faaliyetlere katılabilme özgürlüğünü ifade eder.
Olumsuz sendika özgürlüğü: kişilerin sendikalara girmeme, sendikasız kalabilme, sendikadan çıkabilme özgürlüğünü ifade eder.
Kolektif sendika özgürlüğü: sendikaların varlıklarını, amaçlarının ve faaliyetlerinin devlete, işverenlere siyasi partilere ve diğer kuruluşlara karşı korunması, bağımsızlıklarının sağlanması, faaliyetlerini serbestçe düzenleyebilme haklarına sahip olmalarıdır.
– işverenlere bağımlı bir sendika (sarı sendika) üyelerinin çıkarlarını değil işverenlerin çıkarlarını koruyacaktır.
Sendika güvenliği: genellikle toplu iş sözleşmelerine konulan hükümlerle ve daha çok anglo – sakson kökenli ülkelerde sendikanın varlığına işverenlerden sendikasız işçilerden ve diğer sendikalardan yönelen tehlikelere ve işverenlerin sendikalı işçiler aleyhine ayrımcı eylemlerine karşı getirilen her türlü önlemler ve güvencelerdir.

Sendika güvenliği türü
1- zorunlu sendikacılık şeklindeki sendika güvenliği türleri:
a) kapalı işyeri koşulu (closed shop): işçilere işe başlamadan önce işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesine taraf olan sendikaya üye olmaları ve çalıştıkları süre boyunca üyeliklerini devam ettirme zorunluluğunu getiren zorunlu sendikacılık şeklinde sendika güvenliği türüdür.
b) Sendikalı işyeri koşulu(union shop): işçilere işe girdikten sonra belirli bir süre zarfında toplu iş sözleşmesine taraf olan sendikaya üye olmaları ve çalıştıkları süre boyunca üyeliklerini devam ettirme zorunluluğunu getiren zorunlu sendikacılık şeklinde sendika güvenliği türüdür.
c) Sendika üyeliğini muhafaza etme koşulu (maintenance of membership): hiçbir işçi için bir istihdam koşulu olarak sendikaya katılma zorunluluğunu getirmeyen fakat sendikaya gönüllü olarak katılanlara işlerini koruyabilmeleri için toplu iş sözleşmesi süresince üyeliklerini koruma zorunluluğunu getiren zorunlu sendikacılık şeklindeki sendika güvenliği türüdür.
2- finansal sendika güvenliği türleri
a) dayanışma aidatlı işyeri koşulu(agency shop)
b) kaynakta kesme yöntemi (check-off)
ideolojilerine göre işçi sendikası tipleri
1- pragmatik (faydacı) sendikacılık: yalnızca üyelerinin mesleki ve ekonomik çıkarlarını korumayı amaçlayan sendikacılık anlayışıdır. ABD, kanada ve kuzey Amerika da uygulanır.
2- Reformist(evrimci) sendikacılık: yalnızca kendi üyelerinin değil, tüm çalışanların hak ve menfaatlerini korumayı ve geliştirmeyi amaçlamaktadır. İngiltere Almanya İsviçre Norveç gibi batı Avrupa da görülür.
3- Marksist (devrimci) sendikacılık: sendikacılık hareketini etkileyen ilk görüş, Marks ın bilimsel sosyalizmi olmuştur. Çin küba da görülür.
Bitti 

[Toplam:0    Ortalama:0/5]

You may also like...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir