Endüstri ilişkiler ünite 7 ders notları

Endüstri ilişkiler ünite 7
Sendikacılık ve demokrasi ilişkisi
Sendikalar endüstri devrimi ile doğmuştur; ancak gelişmeleri, büyümeleri ve toplumda önem ve saygınlık kazanmaları demokrasi ile olmuştur. Türkiye de 12 Eylül 1980 askeri müdahalesiyle, siyasal partilerin faaliyetleri durdurulduğu gibi sendikal faaliyetler askıya alınmıştır. Türkiye de 12 Eylül 1980 askeri müdahalesi ile birlikte sendikacılık alanında yaşanan değişiklikler;
Sendikal faaliyetler askıya alınmıştır
Sendikaların taşınır ve taşınmaz malları denetim altına alınmıştır
Bazı sendika yöneticileri hakkında dava açılmıştır
Grev ve lokavt yasaklanmıştır.
İngiltere de 19, yy ın son yarısında varlığını göstermiş olan Chartist hareket bünyesinde küçük esnaf ve zanaatkarları da barındıran bir hareket olmakla birlikte, geniş kitle tabanı bakımından bir işçi hareketi niteliği ile tarih sahnesindeki yerini almıştır. Fransa da demokratikleşme açısından önemli dönüm noktalarından birini oluşturan 1848 devriminde anayasanın, gerekse bu anayasayı ortaya çıkaran devrim hareketinin gerisinde yatan belirleyici unsur ise, Louis Blanc ın öncülük ettiği Fransız işçi hareketi olmuştur.
Sendika İçi Demokrasi
Sendika içi demokrasi ile ilgili bilgiler;
Sendika içi demokrasi sendikaların yönetiminin yapı ve işleyişlerinin ve üyelerinin temsil işlevlerini demokratik kurallara uygun olmasıdır.
Sendika içi demokrasi sendikal çoğulculuk, sendikal katılımcılık ve sendikal açıklık ilkelerine dayanmaktadır.
Sendika içi demokrasinin gelişmesi, toplum içindeki demokrasi kültürünün de yerleşik gelişmesine yardımcı olur.
Sendikal kademelenme düzeyi ile sendika içi demokrasi arasında ters orantılı bir ilişki vardır.
Sendika içi demokrasinin dayandığı temel ilkeler;
-sendikal çoğulculuk ilkesi: bu ilke fark gözetmeksizin sendikal işleyişlerinin tümünde üyelerin her türlü fikir ve önerilerini ifade edebilmelerini, kendi örgütlerinde belirleyici olmalarını, ayrım gözetmeksizin sendikal süreçlere üyelerin katılımlarının sağlanmasını, çoğunluğun görüşlerinin olduğu gibi azının görüşlerinin de dikkate alınmasını, bütün üyelere her türlü sendikal faaliyete ve işleyişe katılma imkanının tanınmasını gerekli kılmaktadır.
– sendikal katılımcılık ilkesi: bu ilke sendikal faaliyetlerin üyelerin bir bölümüne değil tüm üyelere her yönüyle açık olması anlamına gelmektedir.
-sendikal açıklık ilkesi: bu ilkeye göre, sendikalar üyelerine ve kamu oyuna yapıları, işleyişleri ve faaliyetleri konusunda düzenli, sürekli ve doğru bilgi akışını sağlamalı; üyelerinin denetim ve kontrolüne açık olmalıdır.
Micheis in oligarşinin tunç kanunu adındaki varsayıma göre, yapısı şeklen demokratik olan siyasi parti, dernek , kooperatif gibi örgütlerde, zamanla demokratik amaçlardan sapma ve belirli bir grubun hakimiyetine girme gibi oligarşik eğilimler görülmektedir.
Sendikacılık ve Siyaset İlişkisi
Sendikalarla siyasi partiler arasındaki ilişkilerin , eğer iki taraf arasında ortak ideolojiden kaynanklanan organik bir bağ kurmak zorunluluğu yoksa, karşılıklı fayda yaklaşımı üzerine kurulduğunu söylemek mümkündür. Başka bir ifadeyle, siyasi partiler sendikaları, sendikalarda siyasi partileri kendi çıkarları doğrultusunda değerlendirmektedir.

Sendikaların siyasi partilerle ilişki kurma nedenleri
Mesleki-ekonomik nedenler
Sendikalar,üyelerinin ekonomik ve mesleki hak ve çıkarlarını geliştirebilmek amacıyla siyasal iktidarın yeni kanunlar çıkarmaya veya çalışanların aleyhine bazı kanunlar da kısmi değişlik yapmaya ,hatta bu kanunları tamamen ortadan kaldırmaya zorlaya bilmektedir.
Sendikaların siyasi faaliyet şekilleri :
Siyasi parti kurmak : bazı ülkelerde sendikalar siyasi parti kurarak, parlemento da doğrudan parti vasıtasıyla var olma yolunu seçmektedir. İngiltere de sendikaların 1906 yılında kurdukları işçi partisi bu konu da örnek olarak verilebilir.
Siyasi partileri finansal açıdan desteklemek: bazı ülkelerde sendikalar bir siyasi parti kurmadan, kurulu bulunan bir siyasi partiyi parasal açıdan desteklemektedir.
Siyasi partileri manevi açıdan desteklemek: sendikalar üyelerine belirli bir parti lehine oy kullanma veya aleyhine oy kullanmama çağrısında bulunabildikleri gibi, siyasi partilerle ortak komiteler oluşturulup değişik konularda kamuoyu oluşturma yoluna gidebilmektedir.
Kitle iletişim araçlarının kullanarak kamuoyu oluşturmak: sendikaların büyük bir kısmı en azından bir dergi veya gazete çıkararak ve özellikle seçim dönemlerinde özel televizyon ve radyo kanallarını kiralayarak, sorunları topluma duyurmaya ve kamuoyunun desteğini alarak siyasi partiler üzerinde baskı kurmaya çalışmaktır.
Sendika liderinin parlamentoya girmesi: iktidardaki partinin bir organı olarak faaliyette bulunmak anti-demokratik yönetim şekline sahip olan ülkelerde sendikalar, işçi hareketini kontrol altında tutan ve iktidardaki gücün ideolojisini işçi sınıfına yayan örgütler olarak faaliyet göstermektedir.
Sendikacılık ve siyaset arasındaki ilişki modelleri
1) bağımsız model
ABD, Kanada ve 1980 sonrasında Türkiye bu modele örnektir.
2) ara bağımlı model
a) organik ilişkinin kurulduğu ara bağımlı model
ara bağımlı modelin en tipik örneği İngiltere de yaşandığı için, bu tür ilişki modeline İngiliz modeli de denilmektedir. 1980 öncesi Türkiye de bu modele örnektir.
b) organik ilişkinin kurulmadığı ara bağımlı model
3) bağımlı model
bağımlı modelde sendikalar, siyasi partiler karşısında bağımsızlıklarını koruyamamakta ve bir siyasi partinin güdümü altına girmektedir.
a) zorunlu bağımlı model
demokratik bir siyasi rejimin olmadığı; tek partili sivil diktatörlüğün, askeri cunta yönetiminin veya sosyalist rejimin olduğu ülkelerde görülmektedir.
Sendikaların başlıca görevi; devletin veya iktidardaki otoritenin denetimi altında üretimi arttırmak, işçi disiplinini sağlamak, sosyal ve ekonomik planların uygulanmasını sağlamaktır. Zorunlu bağımlı modele örnek olarak SSCB, Eski Yugoslavya, Küba, Çin, Kuzey Afrika ve Mısır, Tunus, Cezayir, Suriye, Irak gibi Ortadoğu ülkeleri gösterebilir.
b) gönüllü bağımlı model
sendikalar, dar anlamda siyaset yapmakta ve aynı ideolojiyi veya ortak dünya görüşünü paylaştıkları siyasi partilerle, bağımsızlıklarını koruma kaygısı taşımaksızın, gönüllü olarak organik ilişki içine girmektedir. Bu modelin organik ilişkinin kurulduğu ara bağımlı modelden ayrılan en önemli noktası, sendikaların siyasi partiler karşısında bağımsızlıklarını korumamalarıdır. Fransa da genel iş konfederasyonunun (CGT) komünist partiyle ve İtalya da 1872 yılına kadar genel iş konfederasyonun (CGIL) komünist partiyle kurdukları ilişki gönüllü bağımlı örnek olarak verilebilir.

[Toplam:0    Ortalama:0/5]

You may also like...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir