Finansal ekonnomi 2.ünite ders notu

ÜNİTE 2
FİNANSAL ARACILAR
Tasarruf sahiplerinden yatırımcılara fon aktarılmasında bir ikinci yol daha söz konusudur. Fon akımındaki bu ikinci yol, tasarrufçular ile yatırımcılar arasında yer alan ve birinden diğerine fon aktarımına yardımcı olan finansal aracıları içerdiği için dolaylı finansman olarak adlandırılmaktadır.Sözü edilen finansal aracılar, tasarruf sahiplerinden fon borçlanarak ve daha sonra bu fonları yatırımcılara kredi olarak vererek fon transferine aracılık etmektedirler. Örneğin bir banka, tasarruf şeklinde bir yükümlülük altına girerek (yani mevduat sahibine borçlanarak) halktan fon toplamakta ve daha sonra finansal piyasada bu fonları yatırımcılara kredi olarak vererek veya fon ihtiyacı olan birimlerin çıkartmış olduğu tahvilleri satın alarak (yani kredi açtığı kişi karşısında alacaklı hale geçerek) aktifleştirmektedir. Sonuçta söz konusu fonlar, finansal aracıların (örneğin banka) yardımı ile tasarruf sahiplerinden yatırımcılara aktarılmış olmaktadır.
FİNANSAL ARACILARIN FONKSİYONU
Finansal aracı: Bir finansal aracı kurumun kullanılması ile gerçekleşen dolaylı finansman süreci finansal aracılık olarak adlandırılmakta ve günümüzde fon aktarımında kullanılan temel mekanizmayı oluşturmaktadır
Finansal piyasalarda karşılaşılan iki tür maliyet kavramını (işlem maliyetleri ve bilgilenme maliyetleri) ve finansal aracıların bu maliyetleri nasıl minimize ettiklerini ortaya koymamız gerekmektedir.
İşlem Maliyetlerini Minimize Etmek
İşlem Maliyeti:Finansal işlemlerin gerçekleştirilmesinde harcanan para ve zamana işlem maliyeti adı verilmektedir.
İşlem maliyetleri, elinde fon fazlası bulunan ekonomik birimler açısından önemli bir sorun oluşturmaktadır. Finansal sistemin fonksiyonlarını incelerken daha önce verdiğimiz örneğe dönerek, bu sorunun neden önemli olduğunu daha iyi kavrayabiliriz.
Hatırlayacağınız gibi ele aldığımız örnekte Mucit Ahmet otomatik yemek yapma makinesi geliştirmiş ve bu icadını seri halde üretebilmek için fon arayışı içine girmişti ve siz de bunun uygun bir yatırım fırsatı olduğunu düşünmekteydiniz. Yine hatırlarsanız, 10 milyar TL’lik bir fonu atıl olarak elinizde tutmakta ve parayı sözü edilen mucide borç olarak verme isteğindeydiniz. Ancak yaptığınız bu yatırımı korumak için Ahmet’in size ne kadar ve ne zaman faiz ödeyeceğini, verdiğiniz borcu ne zaman tahsil edeceğinizi, karşılığında ne gibi garantiler isteyeceğinizi belirleyen bir sözleşme hazırlatmak amacıyla bir avukata danışmanız şarttır. Bu tür bir kredi sözleşmesinin size 500 milyon TL’ye mal olacağını kabul edelim. Krediyi vermek için katlanmanız gereken bu işlem maliyetini gördüğünüz zaman, bu alış verişten yeteri kadar kazanamadığınızı fark edecek (1 milyar TL faiz geliri elde edebilmek için 500 milyon TL harcadığınızı düşününüz) ve sonuçta Ahmet Bey’e başka bir kaynak bulmasını önereceksiniz. Bu basit örnek, sizin gibi küçük tasarruf sahiplerinin ve Ahmet Bey gibi potansiyel yatırımcıların finansal piyasaların dışında kalacağını ve finansal piyasalar tarafından sunulan olanaklardan yararlanamayacağını göstermektedir. Bu sorunu çözecek birimler ise finansal aracılardır.
Eksik bilgilendirme maliyetlerini minimze etmek
Eksik bilgilendirme:Finansal piyasalarda bir finansal işemi gerçekleştiren tarafların doğru karar verebilmek için genellikle karşı tarafı yeteri kadar tanımamalarıdır.
Ters seçim:Eksik bilgilendirme nedeniyle bir finansal işlemin gerçekleşmesinden önce ortaya çıkan maliyettir.

Kötü niyet:Eksik bilgilendirme nedeniyle finansal işlemin gerçekleşmesinden sonra ortaya çıkan maliyettir.
FİNANSAL ARACILARIN TÜRLERİ

FİNANSAL SİSTEMİN DÜZENLENMESİ
Devlet üç gerekçe ile finansal piyasaları yasal düzenleme içerisinde tutmaktadır.Yatırımcılar için mevcut enformasyonu Arttırmak,finansal piyasaları yasal düzenleme içerisinde tutmak finansal sistemin sağlıklı çalışmasını sağlamak ve para politikasının kontrolünü iyileştirmek.
-Yatırımcılar için mevcut enformasyonu arttırmak: Devletin getirdiği yasal düzenlemelerin eksik Finansal sistemin sağlıklı çalışmasını sağlamak
Finansal panik: Finansal aracıların yaygın olarak aynı anda iflasa sürüklenmesi
Toplumu ve ekonomiyi finansal paniklerden korumak için devlet altı tür düzenleme getirmiştir
 Giriş kısıtlamaları
 Açıklama yapma
 Varlıklara ve faaliyetlere göre kısıtlamalar
 Mevduat sigortası
 Rekabete ilişkin sınırlamalar
 Faiz oranlarına ilişkin sınırlamalar
PARA POLİTİKASININ KONTROL GÜCÜNÜ İYİLEŞTİRMEK
Bankalar ülkedeki para arzının belirlenmesinde son derece önemli bir role sahip oldukları için,bu finansal kurumlar için getirilen düzenlemelerin büyük bir bölümünün amacı,para arzı üzerindeki kontrol gücünü arttırabilmektir.Bu tür düzenlemelerden bir tanesi zorunlu rezervlerdir.Buna göre tüm mevduat kurumları mevduatlarının belirli bir oranının ülkenin merkez bankasında veya kasalarında nakit olarak tutmakla yükümlüdür. Zorunlu rezervler merkez bankalarına para arzı üzerinde güçlü bir kontrol olanağı sunmaktadır.

*Mevduat toplayan finansal aracılara ÖRNEK:Özel finans kurumları
* Mevduat toplayan aracılardan en önemlisi Ticari bankaları
*Sözleşmeye dayalı tasarruf kurumları:Sigorta şirketleri ve emeklilik fonları
*Yatırım aracıları:Finansman şirketleri,Yatırım fonları

[Toplam:0    Ortalama:0/5]

You may also like...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir