İşçi sağlığı ve iş güvenliği ünite 1 ders notları

İşçi sağlığı ve iş güvenliği ünite 1
Dünya’da işçi sağlığı ve iş güvenliği tarihsel gelişimi :
- tehlikelerle bilinçli olarak mücadele edilmesi gerektiği düşüncesiyle birlikte iş güvenliği kavramış doğmuştur.
- Çalışanların sağlığı ile yapılan iş arasındaki ilişkilerin araştırılmasına ilk önce yunanlı düşünür HEREDOT tarafından başlandığı ileri sürülmektedir.
– Çalışanların yaptıkları işten zarar görebilecekleri düşüncesi HİPOKRAT tarafından ileri sürülmüş, 16 yy agricole ve parucelous orta Avrupa da maden işletmelerinde çalışan işçilerin hastalıkları ile toz arasında ilişki bulunduğu fark etmişler ve bazı korunma önlemleri önermişlerdir.
- Bilimsel esaslara dayanılarak işçi sağlığı- iş güvenliği ilk olarak İtalya da 17 yy da bernandino ramazzani ele almıştır
19 yy başlarında çalışma koşullarının devlet müdahalesi ile düzenlenmesi gereği açıkça ortaya çıkmış ve yasal düzenlemeler yapılmıştır.
1- Çalışma süresi 10 saate indirilmiştir.
2- 1833 yılındqa çıkarılan fabrikalar yasası ile 9 yaşın altındaki çocukların çalıştırılması yasaklanmıştır.
3- 18 yaşın altındaki çocukların gece çalışmaları yasaklanmıştır
4- 1842 yılında kadın ve çocukların maden ocaklarında çalışmaları yasaklanmış
5- 1844 yılında fabrikalarda işyeri hekimi bulundurmak zorunluluğu getirilmiştir.
- Fransa da 1841 yılında çıkarılan yasa ile makine ve ateş bulunan yerlerde 20den fazla işçi çalıştıran bütün fabrikalarda çocukların çalışma koşulları özel olarak düzenlenmiştir.
- ABD iş kazalarının önlenmesine yönelik ilk yasal düzenleme Massachusetts eyaletinde yapılmıştır.
- Kazaya uğrayanlara tazminat ödemesi esası 1885 te Almanya da uygulanmaya başlandı.
Türkiye‘de işçi sağlığı ve iş güvenliği tarihsel gelişimi : Osmanlı imparatorluğunda ilk sanayileşme çabaları 19 yy da sanayi devriminin etkisiyle başlamıştır. 1850 lerde özellikle Rumelilerde olmak üzere sanayi kollarının gelişmesi ve toprak düzenindeki çözülmenin hızlanmasıyla işçi sayısı arttı. Bu gelişmeye bağlı olarak işçi sağlığı ve iş güvenliği sorunları da ortaya çıkmaya başladı.
a) Tanzimat tan önceki dönem :
- üretim şekli zanaatkarlıktı.
- Dini esaslara dayalı esnaf teşekkülleri “esnaf zaviyeleri” adı altında esnaf birlikleri şeklinde örgütlenmişlerdir.
- Loncaların işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunda çalışşamalar yaptığı bilinmektedir.
- Loncaların “orta sandığı veya teavün sandığı” verilen bir yardım örgütü vardı.
b) Tanzimat ve meşrutiyet dönemi
- iş ilişkilerinin düzenlenmesi “mecelle” çerçevesinde yapılmıştır.
- İşçileri korumak amacıyla çıkartılan ilk mevzuat 1865 tarihli “dilaver paşa nizamnamesi “ dir.
- İşçi sağlığı ve iş güvenliği olarak kendi dönemi açısından oldukça çağdaş sayılabilecek bir gelişme 1869 tarihli “maadin nizamnamesi”dir.
- Bu dönemde , işçilere yönelik koruyucu mevzuatın yalnızca maden işçilerine yönelik olmasının nedeni : çok sayıda işçi çalıştıran maden kömürü sektörü dışında önemli sayılabilecek başka bir sanayinin olmayışıdır.
c ) cumhuriyet dönemi:
-1923 izmir iktisat kongresinde işçi temsilcilerinin önemli istek ve önerilerde bulunmuştur.
- 10/09/1921 tarihli 151 sayılı ereğli havza-i fahmiye maden amelesinin hukukuna müteallik kanun kömür havzalarındaki iş şartlarını sağlık sorunlarını ayrıntılı olarak düzenlemiştir.
-ereğli havzasında çalışan maden işçilerine uygulanacak hükümler getiren bu kanun ülkemizde ilk defa iş süresini 8 saatte sınırlandırılması bakımından önem taşır.
-18 yaşından küçük işçilerin maden ocaklarında çalıştırılmaları yasaklanmıştır.
-1924 tarihli ve 394 sayılı hafta tatili kanunu çalışanlara haftada 1 gün tatil hakkı getirdiğinden önemli bir gelişmedir.
- 1935 yılında milli bayram ve genel tatil günleri hakkında kanun yürürlüğe girmiştir.
- 1926 yılında 818 sayılı borçlar kanunu yürürlüğe girmesi işçi sağlığı-iş güvenliği konusunda ayrıntılı hükümler getirmiştir.
-1930 tarihli 1580 sayılı belediyeler kanunu daha sonra da çıkan mevzuat arasındadır.(teftişe ilişkin hükümler yer alır.)
-1930 tarihli önemli bir kanun 1593 sayılı “umumi hıfzısıhha” kanunudur. Kanunda çocuk ve kadın işçilerin korunmasına iş yerlerinde iş yeri hekimi bulundurulmasına belirli büyüklükteki iş yerleri için revir veya hastane açılması hükümleri yer alır.
-1937 yılında 3008 sayılı iş kanunu yürürlüğe girmiştir. Böylece ilk kez işçi sağlığı iş güvenliği konusu ayrıntılı ve sistemli olarak düzenlenmiştir.
3008 sayılı kanuna göre çıkarılan tüzükler:
1- 27/10/1939 tarihli ve 02/12245 sayılı “fazla saatler çalışma nizamnamesi”
2- 06/11/1940 tarihli 02/14637 sayılı “günde ancak 8 saat ve daha az çalışılması”
3- 05/02/1941 tarihli 02/15156 sayılı “işçilerin sağlığını koruma ve iş emniyeti nizamnamesi”
4- 11/10/1943 tarihli 02/20378 sayılı “iş müddetleri nizamnamesi”
5- 22/07/1948 tarihli 03/7869 sayılı ağır ve tehlikeli işler tüzüğüdür.
6- 12/08/1952 tarihli 03/15556 sayılı parlayıcı, patlayıcı,tehlikeli ve zararlı maddelerle çalışılan iş yerleri ve işlerde alınacak tedbirler hakkında tüzüğüdür.
7- 28/05/1953 tarih ve 4/922 sayılı maden işletmelerinde alınacak emniyet tedbirleri hakkında tüzük
-1945 yılında 4792 sayılı kanunla işçi sigortalar kurumu yürürlüğe girmiştir.
- 1945 yılında 4772 sayılı kanunla iş kazalarıyla meslek hastalıkları ve analık sigortaları kanunu yürürlüğe girmiştir.
- 1946 yılında çalışma bakanlığı kurulmuştur.
-1950 de 5690 sayılı kanunla sanayi ve ticarette iş teftişi hakkındaki 81 numaralı milletler arası sözleşme yürürlüğe girmiştir.
- 3008 sayılı iş kanunu 1967 yılında 931 sayılı kanunla yürürlükten kaldırılmıştır. Bunun yerine 25/08/1971 tarihinde 1475 sayılı iş kanunu yürürlüğe girmiştir.
- Son olarak 22/05/2 tarihinde 4857 sayılı iş kanunu ve bu kanuna dayalı olarak 09/12/2 tarihli işçi sağlığı ve iş güvenliği yönetmeliği yürürlüğe girmiştir. 

Bir önceki yazımız olan ÖSYM yabancı dil şartını kaldırdı başlıklı makalemizde dil, kaldırdı ve ÖSYM hakkında bilgiler verilmektedir.

Incoming search terms:

idobüs
dekorasyon yeni mobilya modelleri ido Mobilya Modelleri Ve Fiyatı sgk sorgulama aöf